مشاوره در مسیر ثبت رسمی اختراع و بررسی مدارک فنی و حقوقی لازم برای پرونده مالکیت فکری.
اختراع به معنی ساخت یک محصول جدید است که معضل یا مشکلی را در یک صنعت یا فن حل کند. ثبت اختراع نیز باعث حمایت همه جانبه از آن و جلوگیری از به سرقت رفتن ایده و در یک کلمه حفظ حقوق مالکیت فکری آن می‌شود. در ایران قانون ثبت
سند ثبت اختراع ،حق امتیاز یا اندیشه‌گواه یا پَتِنت (به انگلیسی: Patent) حق انحصاری است که در قبال اختراع یا ایدهٔ ثبت شده به مخترع یا نماینده قانونی او اعطا می‌شود. انحصار مجموعه‌ای از حقوق منحصر به فردی است که از طرف دولت‌ها برای مدتی معین در عوض تنظیم و افشاء عمومی جزئیات معین از یک روش، جریان عمل یا ترکیب خاصی از ماهیت (مفهوم) (که به عنوان اختراع شناخته می‌شود) در اختیار شخص خاصی قرار می‌گیرد. به‌طوری‌که آن مفهوم، اختراعی جدید، مفید یا مورد استفاده صنعت شناخته شود.
به بیانی دیگر، پتنت یک حق اختصاصی است که به یک اختراع که عبارت‌ست از یک محصول یا فرایند که راه جدیدی را برای انجام کاری فراهم می‌کند یا یک راه حل فنی جدید را برای مشکلی ارائه می‌دهد، داده می‌شود. یک پتنت، محافظت برای اختراع مالک پتنت را فراهم می‌کند. حفاظت برای مدت زمان محدودی است که عموماً ۲۰ سال می‌باشد اما بر اساس قوانین کشورها متفاوت است.
زمانی که فکر و ایده ای ناب در ذهن با هدف حل مشکلی در یک صنعت، برای اولین بار تبدیل به واقعیت می‌گردد، اختراع صورت می‌گیرد. حال اگر این ایده در زمان لازم خود ثبت نگردد، احتمال دزدیده شدن و یا ثبت توسط فرد دیگری را دارد. از این رو فرد مخترع برای حفظ و کسب حق اختراع خود، لازم است اختراع خود را ثبت نماید.
اختراع به معنی ساخت یک محصول جدید است که معضل یا مشکلی را در یک صنعت یا فن حل کند. ثبت اختراع نیز باعث حمایت همه جانبه از آن و جلوگیری از به سرقت رفتن ایده و در یک کلمه حفظ حقوق مالکیت فکری آن می‌شود. در ایران قانون ثبت اختراع از مخترعان به‌صورت همه جانبه حمایت می‌کند. یعنی به عنوان مخترع با ثبت اختراع در ایران، علاوه‌بر حفظ حقوق انحصاری، امکان انتقال آن به دیگر اشخاص را خواهید داشت.
طبق تعریف سازمان جهانی مالکیت معنوی، اختراع محصول یا فرایندی است که راه نوینی را جهت انجام کاری ارائه می‌دهد یا راه حل فنی جدیدی را برای حل مشکلی خاص پیشنهاد می‌کند. به عبارت ساده‌تر اختراع راه حلی است فنی که برای اولین بار جهت حل مشکلی فنی ارائه می‌گردد. اندیشه‌گواه (گواهینامه حق امتیاز) یا حق ثبت اختراع از سوی دولت کشور مورد تقاضا به مخترع یا نماینده قانونی او اعطا می‌شود. دارنده گواهینامه حق امتیاز دارای حقی انحصاری برای بهره‌برداری از اختراع ثبت شده‌است. حق امتیاز یا پتنت باید سه معیار نوآوری، تازگی و سودمندی را دارا بوده تا بتوان به آن حق امتیاز گفت:
نوآوری (inventiveness): اختراع مورد نظر نباید برای یک شخص با سطح دانش یا مهارت میانگین در زمینه آن اختراع در همان کشور به ثبت رسیده، مشهود باشد.
تازگی (novelty): درخواست‌کننده حق امتیاز باید تازگی ادعای خود را نیز ثابت کند. اختراع مورد نظر باید به‌طور واضح ابتکاری باشد و تا زمان درخواست به صورت بیانی یا نوشته شده (یا در حال استفاده) نباشد.
سودمندی (utility): درخواست‌کننده باید سودمندی اختراع را ثابت کند؛ به این معنی که طرح باید قابلیت تبدیل به یک محصول یا فرآیند صنعتی را داشته باشد.
حق امتیازها به دو نوع حق امتیاز «محصول» و «فرایند» تقسیم‌بندی می‌شوند:
حق امتیاز محصول: یک راه حل تکنولوژیکی است که در یک محصول به کار می‌رود و به صاحبش حق امتیاز منحصربه‌فردی برای تهیه، استفاده، فروش و صادر کردن محصولاتی که از آن اختراع استفاده شده را می‌دهد.
حق امتیاز فرایند: زمانی اعطا می‌شود که راه حل تکنولوژیکی در یک فرایند تولید استفاده شود و به صاحب آن امتیاز منحصربه‌فردی جهت استفاده از آن فرایند برای ساخت، استفاده و تجارت محصولات نتیجه شده از آن فرایند را می‌دهد.
اندیشه‌گواه حمایت قانونی از اختراع را برای دارنده آن تأمین می‌کند. این حمایت برای مدت محدودی (حداکثر بیست سال) در ازای افشای جزئیات اختراع برای عموم، اعطا می‌گردد. حمایت حق امتیاز به این معنا است که مورد اختراع را نمی‌توان بدون اجازه دارنده حق امتیاز به صورت تجاری تولید کرد، استفاده یا توزیع نمود و به فروش رساند. به این نکته مهم باید توجه داشت که حق امتیاز مجوز تولید محصول اختراعی نیست بلکه تنها دیگران را از تولید آن بازمی‌دارد.
حقوق حق امتیاز معمولاً پس از ارائه دادخواست از سوی دارنده آن به دادگاه، احقاق می‌شود. دادگاه در بیشتر نظام‌ها، شخص یا اشخاص نقض‌کننده حقوق حق امتیاز را از این کار بازداشته و وی را مکلف به جبران خسارتهای وارده به صاحب حق اختراع می‌نماید. همچنین چنانچه شخص ثالثی در دادگاه حق اعطا شده حق امتیاز را به چالش کشیده و در این امر موفق شود، حق امتیاز اعطا شده غیر معتبر شناخته خواهد شد. به عنوان مثال بتواند ثابت نماید که اختراع فاقد شرایط قانونی و لازم برای ثبت بوده‌است.
دارنده حق امتیاز حق دارد تصمیم بگیرد چه کسی می‌تواند در طول مدت حمایت، از اختراع وی بهره‌برداری نماید. وی می‌تواند با عقد قرارداد، اجازه یا لیسانس استفاده از اختراع را به افراد دیگر واگذار کند. دارنده حق امتیاز همچنین می‌تواند حق اختراع خود را به‌طور کامل به دیگری بفروشد که در این صورت خریدار، دارنده جدید آن اختراع شناخته خواهد شد. با انقضای دوره زمانی حق امتیاز حمایت از اختراع پایان گرفته و استفاده از آن در اختیار عموم خواهد بود؛ یعنی دارنده اندیشه‌گواه دیگر حقوق اختراع خود را دارا نبوده و هر شخصی می‌تواند از آن بهره‌برداری تجاری کند.
برای این که اختراع در اداره ثبت اختراع ایران ثبت شود باید شرایطی داشته باشد تا سازمان ثبت اختراع آن را تایید کند. این شرایط عبارت‌اند از:
اختراع باید جدید و نو باشد. به این معنا که در عرصه داخلی بین‌المللی نباید مانند آن وجود داشته باشد. به همین دلیل سعی کنید قبل از هر چیزی استعلام ثبت اختراع را بگیرید.
ابتکار و نوآوری در اختراع برای ثبت آن ضروری است. به عبارتی بهتر اختراعی که قصد ثبت آن را دارید نباید کارکردش مشابه محصولات دیگر باشد. به همین دلیل در سامانه ثبت اختراع باید توصیفی از آن را ارائه کنید.
وجود یک منفعت در اختراع و داشتن یک کارکرد خاص برای اختراع مهم است. یعنی باید کارکرد داشته و مشکلی را در یک صنعت یا فن حل کند.
وجود این سه شرط در تمامی اختراعات و ثبت اختراع بین‌المللی ضروری است.
ثبت اختراع بین المللی نه تنها به توسعه فناوری و نوآوری در سطح جهانی کمک می‌کند، بلکه با تسهیل انتقال دانش و ایجاد ارتباطات فرهنگی، به عنوان یک گام مؤثر در راستای تحقق صلح و همکاری های بین المللی شناخته می شود.
لازم به ذکر است که شما باید اختراع خود را در زمان ثبت توصیف کنید. در همین راستا باید به نکات زیر توجه داشته باشید:
زمینه کاری اختراع
هدف اختراع
شیوه کارکرد اختراع
مزایای اختراع
تازه بودن اختراع و تفاوت آن با نمونه‌های مشابه قبلی
در قدم بعدی باید ادعانامه‌ای ثبت کنید تا با آن میزان پیشتیبانی حقوقی از اختراع را مشخص نمایید. اظهارنامه‌ی شما باید در ۳ نسخه و به زبان فارسی به همراه تاریخ و امضا باشد. در اظهارنامه باید موارد زیر ذکر شود:
اطلاعات کامل متقاضی از جمله نام، آدرس، تلفن تماس و شغل او
عنوان و حوزه کاری اختراع
رسید پرداخت هزینه‌ها
تمام اطلاعات ضروری مرتبط با اختراع
بعد از اینکه اظهارنامه خود را ارائه کردید این اظهارنامه توسط کارشناس مربوطه بررسی می‌شود. پس از آن باید برای ادامه کار به اداره کل مالکیت صنعتی مراجعه کنید.
مدارک مورد نیاز برای ثبت کردن اختراع
برای ثبت کردن اختراع به مدارک زیر نیاز دارید:
اظهارنامه اختراع در سه نسخه
توصیف اختراع
ادعا یا ادعاهای اختراع
خلاصه‌ای از توصیف اختراع
نقشه یا نقشه‌های اختراع در صورت لزوم
مدارک مثبت هویت متقاضی و مخترع
آخرین روزنامه رسمی و کارت ملی صاحبان امضا و آگهی آخرین تغییرات برای اشخاص حقوقی
رسید حاکی از پرداخت هزینه‌های قانونی
در صورت تمایل متقاضی می‌تواند برای عدم ذکر نام مخترع درخواست کتبی بدهد
مدارک مورد نیاز برای حق تقدم
مدارک هویتی نماینده قانونی در صورتیکه تقاضا به وسیله نماینده ارائه شود.
اگر برای شما این سوال پیش آمده است که ثبت اختراع در ایران چطور صورت می‌گیرد باید بیان شود که برای نحوه ثبت اختراع نیاز به طی مراحل زیر است. هر مرحله را با دقت انجام دهید که دچار مشکلات احتمالی نشوید:
ابتدا باید برای ثبت اختراع در ایران وارد سامانه اداره کل مالکیت صنعتی که زیر مجموعه سامانه ثبت اسناد کشور به نشانی ssaa.ir است، شوید. پس از ثبت‌نام و دریافت اظهارنامه ثبت اختراع، آن را تکمیل کنید تا اولین مرحله از مراحل ثبت اختراع را پیش ببرید.
پس از ثبت‌نام در سامانه مالکیت معنوی و ثبت اظهارنامه باید توافقنامه را تایید کنید.
با ورود اطلاعات و بارگذاری مدارک مختلف به مرحله بعدی می‌رسید.
در این بخش باید هزینه ثبت اختراع را پرداخت و شماره ثبت را دریافت کنید. هزینه ثبت اختراع در ایران برای اشخاص حقیقی و حقوقی متفاوت است.
مراحل آخر شامل انتشار آگهی و صدور گواهینامه ثبت اختراع در ایران می‌شود. تمامی این مراحل، مراحل قانونی ثبت اختراع در ایران است.
تمامی مراحل بالا پرسش ثبت اختراع در ایران چگونه است را پاسخ خواهد داد بنابراین اگر قصد ثبت اختراع خود را دارید طبق مراحلی که گفته شد عمل نمایید تا بتوانید گواهی ثبت اختراع را دریافت کنید.
گفت‌وگو درباره پرونده شما
مدارک، مراحل و هزینه نهایی با توجه به شرایط پرونده بررسی می‌شود. برای انتخاب مسیر مناسب با متخصص فکر سبز تماس بگیرید.
مشاوره درباره ثبت اختراع